Günlük yaşantımda telefon, bilgisayar, tablet, kulaklık, televizyon ve hatta epilasyon cihazı gibi pek çok teknolojik ürün konusunda benden tavsiye isteyen insanlar oluyor. Ben de bu konu hakkında fikirlerimi yazmak istedim.

Vaktimin büyük bir kısmını YouTube’da, özellikle de ürün inceleme kanallarını izleyerek geçiriyorum. Bu benim için bir uğraş; çünkü alacağım her şey hakkında her zaman bilgi sahibi olmam gerektiğine inanıyorum. Bilmeden aldığımız her ürün, potansiyel bir sahtekarlık riski barındırıyor. Siteyi bilmeliyim, satıcıyı tanımalıyım, markayı araştırmalıyım... Kısacası birçok detaya hakim olmalıyım ki o ürünü güvenle alabileyim. Aksi takdirde o ürünü ne alırım ne de başkasına tavsiye ederim.

Peki, bir ürün alırken neye bakmalıyız? Önceliğimiz ne olmalı?

Öncelikle Türkiye'de yaşayan her bireyin önceliği bütçedir. Biri benden bu konuda yardım istediğinde ilk sorduğum soru şudur: "Bu ürün için en fazla ne kadar harcayabilirsin?" Bir ürüne ister 100 bin TL, isterseniz 1000 TL harcayın; o ürün sizin için F/P (Fiyat/Performans) ürünü olmalıdır. Yani ödediğiniz fiyat karşısında sunduğu performans, sizi her kuruşuna kadar tatmin etmelidir.

Tavsiye isteyenlere sorduğum ikinci soru ise şudur: "Bu ürünü ne amaçla kullanacaksın?" Belki de iki maaşınızı yatıracağınız bir ürünün, hiç kullanmayacağınız özellikleri için üst modellerine para döküyorsanız, bu durum sizden maddi kaybın ötesinde 1 ayınızı çalıyor demektir. Size hiç hitap etmeyen bir şey almanız ve o ürüne fazladan 1 ay "kölelik" yapmanız manasına gelir. Bütçeden daha önemli olan; neyi, nasıl, ne için ve ne sıklıkla kullanacağınızdır.

Bu konuda en sık gördüğüm yanlış ise telefon seçimleridir. 2026 yılında olmamıza rağmen hâlâ iPhone 11 kullanan arkadaşlarım var ve bu telefon ciddi anlamda onların bir telefondan beklediği her şeyi sunuyor. Öte yandan, telefoto kamerasını hiç kullanmayacak, LiDAR sensörüyle hiçbir işi olmayan, video çekmeyi bir iş olarak görmeyip sadece anı olsun diye çekecek insanların "Pro" ve "Pro Max" modellerine yönelmeleri ürüne köleliktir. Bu profil için iPhone 17 gibi düz modeller fazlasıyla yeterliyken, gidip iPhone 17 Pro Max almaları, markanın algı yönetimini iyi yaptığı ve ürünün sizi "satın aldığı" anlamına gelir.

Bu iki sorunun cevabı genelde benim için yeterli oluyor. Zaten bir ürün alırken yanınızda sizden daha çok araştıran biri varsa, bu temel kriterleri bilmeniz ve sonra benim gibi yakınlarınıza danışmanız yeterlidir.

Sonuç olarak, bir ürün alırken aklınızda bulunması gereken asıl soru şudur: Bu ürün kapitalist sistemin bana dayattığı bir algı ürünü mü, yoksa buna gerçekten ihtiyacım var mı? İhtiyacım dahilinde olsa bile, isteklerimin dışındaki ekstra özellikler gerçekten bu paraları ödemeye değer mi?